زانو درد

زانو درد

درد زانو، یکی از شایعترین دلایل مراجعه مردم در قرن 21 به ارتوپد می باشد. در واقع زانو درد یک مشکلات سیستم اسکلتی عضلانی است که از یک طرف به دلیل کاهش آمادگی جسمی بدن و از طرف دیگر آسیب های ورزشی از جمله علل وجود آن می باشد. در ادامه به بحث درباره علائم و علل درد زانو و راه های درمان آن می پردازیم.

در اکثر زانو درد ها التهاب بافت های مفصلی وجود دارد و جدا از علت به وجود آمدن این التهاب، هدف مشترک درمان کاهش التهاب است. شدت و دلایل این درد در زانو بسته به سن افراد مختلف می باشد.  به طور کلی زانو دردها بسته به علت آن ها به دو دسته تقسیم می شوند:

  • آن هایی که علت ثانویه دارند، مثل شکستگی
  • دیگری علت اولیه دارد، مثل از بین رفتن غضروف مفصل زانوی در اثر التهاب

از آن جایی که مفصل زانو یک عضو تحمل کننده وزن بدن است، بیشتر از سایر مفاصل در معرض آسیب است. همچنین این مفصل یکی از آسیب‌ پذیرترین مفصل‌ ها در اثر بیماری‌ هایی  همچون روماتیسم، آرتروز و پوکی استخوان به شمار می ‌رود.

هر آسیبی که به مفصل زانو وارد می شود، باعث آزاد شدن موادی در محیط مفصل شده که در آن قسمت التهاب ایجاد می کند. با ادامه تولید این مواد، آسیب بیشتری به بافت های زانو وارد می شود که شدت درد مرتباً افزایش پیدا می یابد. التهاب ایجاد شده موجب پیشرفت درد زانو در بیمار می شود. برای کاهش درد باید اقدامات لازم توسط متخصص انجام گیرد به طوریکه مواد موجب التهاب، به نحوی کنترل شوند.

علائم وجود التهاب در زانو

  • تورم، قرمزی و درد در ناحیه زانو
  • دشواری در راه رفتن
  • لنگ زدن
  • قفل شدن زانو و ناتوانی در خم کردن آن
  • ناتوانی در دراز کردن و صاف کردن کامل زانو
  • خشکی و تق تق یا صدا دادن زانو
  • احساس داغی زانو
  • احساس ضعف در این ناحیه
  • حساسیت و احساس درد به هنگام لمس کردن زانو
  • و …

زانو درد

علت زانو درد

انتخاب نوع درمان وابسته به نوع عضلات و مفاصل درگیر و همچنین علت ایجاد این درد در بیمار است. آشنایی با عواملی که می تواند سبب بروز این مشکل گردند و همچنین علائمی که هر کدام از این عوامل می تواند در زانو به وجود آورد، باعث خواهد شد تا از به وجود آمدن آسیب های بیشتری در فرد جلوگیری به عمل آید. در ادامه به توضیح مختصری از علت های زانو درد می پردازیم.

  • التهاب تاندون

این صدمه به تاندون ها در آسیب دیدگی های ورزشی شایع بوده که می تواند با استفاده بیش از حد از مفصل زانو و یا با حرکت شدید ایجاد شود.

  • کیست بیکر

کیست بیکر، حاوی مایعی است که باعث التهاب، سفتی و درد پشت زانو می شود. برآمدگی پشت زانو و درد پشت زانو می تواند به دلیل وجود این نوع از کیست باشد.

  • نقرس

این بیماری ناشی از افزایش سطوح اسید اوریک در خون است. مفصلی که بیش از همه تحت تاثیر این بیماری قرار می گیرد انگشت شست پا است. زانو نیز می تواند تحت تاثیر این بیماری قرار گیرد که منجر به درد، ورم و قرمزی مفصل زانو می شود.

آرتروز زانو : این بیماری به دلیل فرسایش مزمن مفاصل و ساییدگی زانو  به وجود می آید. از عوارض آرتروز زانو این است که بیمار از درد، ورم مفصلی، آب آوردن زانو و در نهایت کاهش دامنه حرکتی شکوه می کند. این بیماری عموماً در بین بیمارانی که اضافه وزن دارد و یا مسن هستند اتفاق می افتد، اگر چه در بین جوانانی که از آسیب دیدگی زانو رنج می برند، نیز می تواند نیز دیده می شود. این بیماری رایج ترین دلیل درد زانو است.

زانو درد 2

آرتریت روماتوئید :آرتریت روماتوئید یک بیماری خود ایمنی است که در آن بدن بیمار پروتئین های مشخصی را تولید می کند که به مفاصل حمله کنند. این بیماری باعث درد و گرم شدن مفاصل، التهاب مفصل، خشکی مفاصل در صبح و کاهش دامنه حرکتی می شود.

نرمی کشکک زانو :در این بیماری سطح غضروف کشکک زانو نرم می شود. بیمار درد خفیفی را دور کشکک زانوی خود احساس می کند که با پایین آمدن از شیب یا پله و گاهی اوقات با بالا آمدن از پله یا شیب شدت پیدا می کند.

بیماری بورسیت : التهاب هر کدام از کیسه های حاوی مایع (بورس) داخل زانو را بورسیت می گویند. کیسه های مفصلی از مفاصل محافظت می کنند. این بیماری عموما ناشی از حرکات مکرر یا فشار بر زانو به وجود می آید.

عفونت ها : برخی از عفونت های ویروسی و باکتریایی نیز باعث زانو درد می شوند. عفونت ناشی از وجود باکتری ها در مفصل زانو باعث درد، التهاب و قرمزی مفصل به همراه تب می شود.

پارگی مینیسک : علت پارگی مینیسک زانو معمولا پیچ خوردگی زانو می باشد. بیمار از زانو درد هنگام صاف کردن پا، قفل کردن زانو، صدا دادن زانو، خالی کردن زانو و ورم زانو شکایت می کند. برای تایید تشخیص پارگی منیسک زانو از آزمایشات ام آر ای یا آرتروسکوپی استفاده می شود.

پارگی های رباط صلیبی و طرفی زانو : پارگی رباط صلیبی منجر به زانو درد، بی ثباتی مفصل زانو و خمیدگی زانو می شود. برای تایید پارگی رباط صلیبی زانو از ام آر ای یا آرتروسکوپی استفاده می شود.

آسیب دیدگی های تاندون کشکک زانو: التهاب یا پارگی تاندون زانو می تواند ناشی از بیماری های مختلفی باشد. این آسیب دیدگی ها منجر به زانو درد شدید، ورم و ناتوانی در حرکت دادن مفصل زانو می شود. با استفاده از معاینه فیزیکی و آزمایش ام آر ای می توان این آسیب دیدگی ها را تشخیص داد.

از دیگر دلایل زانو درد می توان به موارد زیر اشاره کرد:

استئوآرتریت : درد، التهاب و تخریب مفصل ناشی از فرسودگی و تحلیل رفتن مفصل.

التهاب تاندون : درد جلوی زانو که هنگام بالا و پایین رفتن از پله‌ ها یا بالا رفتن از سراشیبی تشدید می ‌شود.

تومورهای استخوانی: استئوسارکوم دومین سرطان شایع استخوان است و عموماً در زانو بروز می ‌یابد.

  • رگ به رگ شدن یا کشیدگی
  • استفاده بیش از اندازه از مفصل زانو
  • حالت اندامی و وضعیتی نامناسب هنگام انجام فعالیت‌ های جسمی
  • کشیدگی عضلات
  • کندرومالاسی کشکک،
  • التهاب بورس های اطراف زانو،
  • التهاب تاندون های چهارسر

درمان

اکثر عارضه های زانو به روش‌ های درمانی غیر جراحی واکنش خوبی نشان می‌دهند و با اینگونه درمان ها دیگر نیاز به جراحی زانو نمی باشد. به طور کلی دلایل مختلفی برای درد زانو وجود دارد و تشخیص صحیح علت درد زانو در انتخاب یک روند درمان کمک فراوانی خواهد کرد. انتخاب نوع درمان‌ نیز بسته به ارزیابی ها و تشخیص متخصص ارتوپد دارد و فرایند درمان در گستره ‌ای از روش ‌های دارودرمانی ، ماساژ درمانی، باند پیچی، نرمش ‌های کششی یا تقویت عضلات، تزریق تا روش های جراحی می توان خلاصه کرد.

در نتیجه ابتدا نیاز به تشخیص علت احتمالی درد مزمن می باشد که با انجام تست های پزشکی و آزمایش های تشخیصی متفاوتی می توان تا حدودی به آن پی برد. این بررسی ها می تواند شامل آزمایش خون، معاینه های فیزیکی توسط ارتوپد، تصویر برداری با اشعه ایکس یا ام آر ای و انواع دیگری از تصویر برداری ها باشد. تصمیم درباره نوع آزمایش وابسته به تشخیص پزشک بوده و او پس از معاینه ناحیه درد و دیگر مفاصل مرتبط و همچنین سوال از بیمار این را تشخیص خواهد داد.

دلایل-زانو-درد

همانطور که گفته شد درمان زانو درد یک فرآیند بوده که با انجام آزمایش های تخصصی شروع می شود. بعد از بررسی های اولیه و تشخیص علت درد، ارتوپد درمورد نوع درمان تصمیم خواهد گرفت؛ در واقع تصمیم متخصص بسته به شرایط فرد و نوع بیماری‌ او دارد.

تلاش متخصص در رابطه با درمان اکثر مشکلات زانو، تجویز راه های غیرجراحی می باشد تا به بیمار کمک کند درد او تسکین یافته و بتواند روند زندگی عادی خود را از سر بگیرد؛ مگر در مواردی که جراحی زانو به منظور جلوگیری از آسیب های بیشتر ضروری باشد.

خوشبختانه بسیاری از مشکلات زانو را می توان با  روش های درمانی محافظه کارانه کاهش داد و یا آن ها رفع کرد.

در ادامه به توضیح انواع راه های درمانی زانو پرداخته ایم :

  • دارو

داروهایی که موجب کاهش درد زانو می شوند، عمدتاً به دو دسته دارو های ضد التهابی و داروهای مسکن تقسیم می شوند. این داروها انواع مختلفی داشته و می توانند به صورت تزریقی، خوراکی و پمادها مورد استفاده قرار گیرند. نوع داروی تجویز شده بستگی به منشأ درد و هدف پزشک از تجویز دارد.

به عنوان مثال آمپول های استروئید به زانو با هدف کاهش التهاب و درد که معمولاً برای مشکلاتی مانند پارگی غضروف و آرتریت تزریق می شوند. این نوع از آمپول ها با نام  تر کورتیزون شناخته می شوند.

نوع دیگری از داروهای تزریقی PRP یا پلاسمای غنی از پلاکت است. در این روش به دلیل اینکه پلاسمای غنی از پلاکت، حاوی فاکتورهای رشد است، پلاکت های تغلیظ شده از خون بیمار گرفته می شود و در ناحیه تزریق می گردند. با این کار سرعت بهبودی زانو افزایش می یابد. این روش برای درمان درد های ناشی از آسیب دیدگی تاندون، رباط، غضروف و استخوان های زانو و همچنین در موارد ابتلا به آرتریت است. این تکنیک از جمله روش های درمانی موثر بوده و هدف از انجام آن بهبود آسیب دیدگی توسط خود بدن بیمار می باشد. مزیت تزریق PRP این است که نه تنها علائم  زانو درد رفع خواهد شد، بلکه باعث بهبودی این قسمت از بدن نیز می شود.

روش تزریق PRP  بدین صورت است که مقدار مورد نیاز خون از بیمار گرفته شده و سپس پلاکت های آن به روش خاصی تغلیظ می گردند. این مایع به دست آمده، اطراف ناحیه آسیب دیده تزریق می شود. محل تزریق توسط تصویربرداری با اشعه مشخص می شود.

تزریق PRP طبق نظر پزشک می تواند چندین بار انجام شده تا بهبودی حاصل گردد. این تزریق ها عوارض جانبی نداشته، زیرا پلاسمای غنی از پلاکت های خون بیمار گرفته و احتمال وجود واکنش بدن به آن صف می شود.

در درمان زانو درد به دلیل آسیب دیدگی رباط‌ های زانو از تزریق ازن نیز استفاده می شود. ازن به خاطر بهبود جریان خون در بافت آسیب دیده و در نتیجه رسیدن مواد مغذی به بافت، بهبودی تسریع می شود. این روش تنها شامل ازن نبوده بلکه از ترکیب این ماده با پروکائین و ویتامین B12 و مواد دیگر به بافت تزریق شده و رسوبات فیبری را تحریک می کند، این تحریک سازی سبب می گردد تا سلول ها بافت آسیب دیده را ترمیم کنند و با طی شدن روند درمانی تورم از بین خواهد رفت.

 

معمولاً ازن تراپی باید هر یک یا دو هفته تکرار می شود و کاهش درد بیمار پس از یک الی دو جلسه اتفاق می افتد.

علاوه بر درمان با تزریق، روش های درمانی این مشکل کرم ها و اسپری های بی حس کننده می باشند که با ایجاد یک احساس خنکی و بی حسی درناحیه دردناک باعث کاهش درد مفاصل و ماهیچه ها شود. یکی از انواع این کرم ها، سالیسلات بوده و زمانی که روی پوست مالیده می شود باعث کاهش درد مفاصلی می گردد. این کرم که به مانند یک مسکن عمل می کند دارای ترکیبات شبیه به قرص آسپیرین است. نوع دیگری از این داروهای کاهش درد، کاپساسین و ترکیبات اصلی تشکیل دهنده آن فلفل تند است. هنگامی که از آن برای اولین بار استفاده می شود موجب احساس سوزش های گرمی در پوست شده که با گذشت اندکی این احساس برطرف می شود.

از قرص ها هم برای بهبود زانو درد استفاده می شوند و براساس نوع  بیماری ممکن است ترکیبی از یک یا چند نوع قرص توصیه شود. قرص ها می تواند از پیشرفت بیماری جلوگیری کرده و التهاب ناحیه درناک را بهبود بخشند. البته نوع داروهایی که مصرف آن ها توصیه می شود به سابقه پزشکی بیمار بستگی دارد. چراکه اگر بیمار به این نوع از داروها حساسیت داشته باشد ممکن است مصرف آن ها برای او خطرناک باشد. بعضی از این قرص ها عبارتنداز :

آباتاسپت : مصرف این دارو برای درمان روماتیسم ناشی از آرتروز رایج می باشد

آسپیرین : معمولاً برای کاهش دردهای ناشی از بیماری آرتروز از آسپرین استفاده می گردد

  • فیزیوتراپی

در فیزیوتراپی بهبود با مجموعه ای از حرکات ورزشی بدست می ‌آید. در واقع فیزیوتراپی به کاهش و درمان آرتروز زانو و در نتیجه کاهش زانو درد، از سرگیری فعالیت، بازیابی استحکام و تحرک آسان تر کمک می ‌کند. این روش تسکین و درمان زانو درد با آموزش و انجام هفتگی این حرکات در طول یک دوره سه تا شش ماهه ( بسته به شدت بیماری ) انجام می گیرد.

در فیزیوتراپی تلاش بر اصلاح توانایی عضلات و مفاصل زانو است و با حرکات اصلاحی و ورزشی قدرت عضلات در نگهداری مفاصل زانو افزایش می یابد. تقویت عضلات چهار سر ران یکی از روش ‌های درمانی مؤثر برای از بین بردن زانو درد مزمن است. این عضلات نقش مهمی در حفاظت از زانو داشته و وجود توانایی کافی آن ها مانع از ساییدگی کشک زانو می شود. حرکات ورزشی با استحکام بخشیدن به عضلات موجب کاهش فشار بر زانو و در نتیجه از زانو در برابر آسیب دیدگی محافظت می ‌کند.

زانو درد دوران حاملگی که به دنبال اضافه وزن مادر اتفاق می افتد از موارد شایع در بین خانم ها می باشد و انجام حرکات ورزشی که مناسب یک خانم بارداری است، می تواند کمک زیادی به او برای کاهش درد بکند. البته پزشکان توصیه می کنند که قبل از اقدام به بارداری، عضلات زانو با ورزش تقویت شده تا هنگام بارداری احتمال مواجه با این مشکل برای آن ها کاهش یابد.

جراحی--زانو-درد

علاوه بر حرکات ورزشی، دستگاه های مخصوصی در فیزیوتراپی به کار گرفته می شوند. اولتراسوند یکی از آن ها است که معمولاً از آن در فیزیوتراپی برای گرمادهی عمقی به بافت‌ های نرم بدن مورد استفاده قرار می گیرد. این بافت‌ ها از عضلات، تاندون‌ ها، مفاصل تا رباط‌ ها را شامل می شوند.

  • ماساژ درمانی

از جمله روش هایی که موثر در کاهش درد زانو بوده، ماساژ دادن این ناحیه است. با ماساژ جریان خون رسانی بهتر به آن قسمت عمل می کند و در نتیجه اکسیژن بیشتری به مفصل وارد می ‌شود، که این امر روند درمان را تسریع کرده و فشار را از عصب ها رفع می کند. ماساژ درمانی کمک فراوانی به  آرام‌ سازي عضلات می کند و بسیاری از ناراحتي ‌ها قسمت آسیب دیده مي ‌تواند با این روش انجام گیرد.

  • به کارگیری لیزر

در لیزر درمانی از طول موج‌ های مشخص و یا لیزر سرد بدون جراحی که ایمن است برای ترمیم بافت آسیب دیده و نیز تسریع فرآیند درمان زانو کمک گرفته می شود. این درمان به منظور تسکین و درمان سریع زانو درد شدید، تورم مفصل و درد ناشی از آسیب دیدگی عضلات، تاندون، غضروف یا بافت‌ های نرم اطراف زانو استفاده و معمولاً برای افرادی که ترجیح به انجام ندادن جراحی زانو دارند، انجام می شود.

  • جراحی

در بعضی موارد نوع آسیب دیدگی متخصص را ملزم به استفاده از جراحی می کند که این درمان از یک جراحی خفیف مثل آرتروسکوپی تا جراحی تعویض مفصل متفاوت می باشد.

جراحی های زانو عبارتنداز :

جراحی آرتروسکوپی

هدف از آرتروسکوپی دیدن داخل مفصل است و این بدین معنیست که آرتروسکوپ یک مفصل بین می باشد. جراح با دیدن و بررسی داخل مفصل بسیاری از مشکلات این ناحیه را تشخیص داده و بهتر می تواند اقدام به درمان زانو بیمار کند.  آرتروسکوپ دارای یک لوله فلزی توخالی بوده که به انتهای آن یک دوربین فیلمبرداری متصل می باشد. این لوله از طریق برشی که توسط جراح داده می شود، وارد فضای مفصلی شده تا به کمک دوربین متصل به آن از داخل مفصل تصاویر لازم تهیه گردد. با بررسی این تصاویر، ضایعات و علت آن مشخص خواهد شد.

با مشاهده شدن ضایعه، جراح از طریق شکاف کوچک دیگری ابزارهای جراحی بخصوصی را به داخل مفصل فرستاده و با به کارگیری آن ها اقدام به درمان ضایعات درون مفصلی می کند.

استئوتومی

در این نوع از جراحی زانو، استخوان مورد نظر برش داده و سپس با جابجا کردن آن در یک وضعیت و یا امتداد جدید قرار می گیرد که با جوش خوردن استخوان در وضعیت جدید بیمار مشکل کمتری خواهد داشت.

وقتی ساییدگی زانو همه مفصل را مبتلا نکرده باشد، لازم است که شکل استخوان درشت نی کمی تغییر کند تا وزن بطور متعادل در سطح مفصلی توزیع گردد. جراح در این روش استخوان را طوری تغییر می دهد که نیروی وزن بطور متعادل در زانو پخش شود.

جراحی تعویض مفصل

این جراحی همانطور که از نامش مشخص می باشد به معنای جابجایی مفصل دچار مشکل می باشد. در صورتیکه بیمار به هیچ کدام از درمان های قبلی جواب ندهد آخرین درمان، استفاده از جراحی تعویض مفصل زانو است. تعویض مفصل معمولاً به دو روش تعویض بخشی از مفصل و یا تعویض آن به طور کامل انجام می شود.

تعویض قسمتی از مفصل.  در این روش یک قسمت از پیش ساخته شده از آلیاژهای فلزی، پلاستیک های مرغوب و پلمیر به جای بخشی از مفصل آسیب دیده قرار می دهند.  به دلیل آنکه تنها قسمتی از مفصل جابجا می گردد، بیمار به طور تقریبی یک شب در بیمارستان بستری خواهد بود ولی نیازبه یک سری دوره ریکاوری دارد.

تعویض مفصل به صورت کامل. در این روش، پایین ترین قسمت استخوان ران و بالاترین قسمت استخوان درشت نی از بدن خارج شده و به جای آنها سطوح فلزی قرار داده می شود و به منظور حرکت این سطوح فلزی بر روی یکدیگر، نوعی پلاستیک مقاوم بین آن ها قرار می گیرد. گرچه این مفاصل مصنوعی در طول زمان لق شده ولی عمری حدود 10 سال دارند.

علاوه بر روش های درمانی، اقدامات مراقبتی توصیه شده ای توسط متخصصان وجود دارد که در کاهش التهاب و شدت درد موثر می باشد، این اقدامات عبارتند از : حمایت از مفصل زانو، استراحت کافی، استفاده از کمپرس سرد، بالا نگه داشتن زانو و استفاده از زانوبند طبی یا کفش طبی

  • حمایت : به این معنی مانع وارد شدن از آسیب جدید به مفصل است.
  • استراحت : اگر از علت درد زانو خود تا حدودی آگاه هستید باید آن را تا مدت زمانی متوقف کنید. مثلاً اگر جابجایی اجسام سنگین جزء برنامه روزانه شما است، باید موقتا از انجام چنین کارهایی خودداری کنید. با استراحت بدن این اجازه را خواهد یافت تا خود را ترمیم کند.
  • کمپرس سرد : سرما می تواند هم درد های حاد و هم درد های مزمن زانو را کاهش دهد. با یک کیسه آب سرد یا حاوی خرده های یخ بر روی زانو به کاهش درد زانوی خود کمک می کنید.
  • بالا نگه داشتن زانو : با بالا نگه داشتن زانو، همانطور که گفته شد مایعاتی که در اثر التهاب در این قسمت تولید شده اند، بر اثر نیروی جاذبه تا حدودی به سیستم جریان خون بر خواهند گشت.
  • زانو بند طبی : زانوبند های پزشکی مخصوص در محافظت از مفصل زانو، کاهش التهاب و تسریع درمان زانو موثر بوده و همچنین کمک می کند تا فعالیت‌ های روزمره بیمار آسان تر صورت بگیرد.
  • کفش طبی : کفش به دلیل ساختار متناسب آن با شکل پا و کاهش فشار وارده به عضلات پا سبب کاهش احتمال آسیب دیدگی ها به خصوص آسیب زانو می گردد. همچنین کفی‌ های طبی عملکردی مشابه این نوع از کفش ها داشته و برای جلوگیری از آسیب‌ ها مفید هستند.

البته نباید فراموش کرد که برای درمان درد زانو باید به ارتوپد مراجعه کرد و از او در این باره مشورت خواست.

شما عزیزان می توانید تمامی سوالات خود را در خصوص جراحی تعویض مفاصل لگن با شماره های زیر در میان بگذارید .

شماره ی تماس : 44977439

هم چنین شما عزیزان می توانید در کانال تلگرام و پیج اینستاگرام ما اطلاعات بیشتری در این زمینه کسب نمایید .

منتظر نظرات و پیشنهادات شما عزیزان هستیم باتشکر مدیریت سایت دکتر مسعود صابری جراح و متخصص استخوان و مفاصل

پاسخ