پوکی استخوان

پوکی استخوان

پوکی استخوان چیست؟ چطور می شود روند پوکی را به تاخیر و تعویق انداخت؟ از چه زمانی باید به فکر پوکی استخوان باشیم؟ چه عواملی در روند پوکی استخوان موثر هستند؟

پوکی استخوان در واقع کاهش تراکم بافت استخوانی است به نحوی که باعث می شود شکستگی و شکنندگی در استخوان زیاد شود و با هر ضربه کوچکی فرد در معرض شکستگی قرار بگیرد. در واقع استخوان یک بافت کاملا زنده پویا و سالم است، یعنی در طول زندگی این استخوان بارها بازسازی می شود و ممکن است بخشی از آن جذب شود و بخشی از این بافت استخوانی دوباره ساخته می شود. این روند توسط یک سری سلول ها صورت می گیرد. پوکی استخوان جز تعریف افزایش شکنندگی استخوان است .

استخوان دارای سه نوع سلول است: یکی از این سلول ها نقش سازنده و دیگری عمل باز جذب و سلول دیگر عملا نقش فرماندهی را بر عهده دارد. در طول زندگی انسان یک سری استخوان ها برداشته می شود و جای آنها استخوان های جدید ساخته می شود و مانند دو کفه ترازو در حال تعادل است.

پوکی استخوان

پوکی استخوان

سن ابتلا به پوکی استخوان

در دوره نوجوانی تا سن سی سالگی معمولا کفه ساخت سنگین تر است و بیشتر استخوان جدید ساخته می شود و تراکم استخوان در حال افزایش است. اما از سن 40 سالگی به بعد کم کم برداشت استخوان بیشتر از ساخت می شود. خانم هایی به سن یائسگی می رسند به دلیل محروم شدن از هورمون های جنسی که در ساخت استخوان بسیار مهم هستند، سرعت برداشت استخوان بیشتر می شود و تا 5 تا 10 سال این روند ادامه دارد و پس از آن به یک شیب ملایم تر افت تراکم استخوان ادامه پیدا می کند. فرد هر چقدر در دوران کودکی و نوجوانی بتواند ذخیره استخوان بیشتری و بهتری داشته باشد دیرتر به پوکی استخوان مبتلا می شود.

استخوان را می توان به داربست تشبیه کرد که این داربست از یک سری مواد غیر معدنی در بدن ساخته شده. انواع ملح های کلسیم روی این داربست نشست می کنند. چیزی که کمک می کند تا این کلسیم روی داربست بنشیند ، ویتامین دی و هورمون های مختلفی که مهم ترین آنها هورمون جنسی رشد و هورمونی که از غده پاراتیروئید و تیروئید ترشح می شود از عوامل واسطه گری هستند که در نشست کلسیم روی استخوان نقش دارند .

نحوه تشخیص پوکی استخوان

شروع پوکی استخوان را نمی توان در استخوان ها احساس کرد. این بیماری فقط توسط پزشکان با آزمایش تراکم استخوان که معمولا نتایج بسیار قابل اطمینانی دارد، پیش بینی می شود. پوکی استخوان یک بیماری مهم است و از این جهت می توان آن را مهم قلمداد کرد که بیماری خاموش و بدون علائمی می باشد تا زمانی که عارضه این بیماری، خود را نشان دهد. عارضه های مهم این بیماری شکستگی های مختلفی است که در بخش هایی از استخوان خصوصا  استخوان لگن مشاهده می شود که بسیار کشنده است. از هر 5 نفری که به شکستگی استخوان لگن مبتلا می شود 1 نفر می میرد و 2 نفر هیچ وقت به زندگی عادی برنمی گردند.

دکتر مسعود صابری متخصص ارتوپدی در تهران می باشد . جهت دریافت مشاوره از دکتر صابری با شماره های 44977448-44977439  تماس حاصل نمایید .

عواملی موثر در ایجاد پوکی استخوان

عواملی که در پوکی استخوان نقش دارند به دو گروه تقسیم می شوند:

  • عوامل غیرقابل پیشگیری و غیر قابل اجتناب
  • عوامل قابل پیشگیری

مهم ترین مسائلی که در عوامل غیر قابل پیشگیری اهمیت دارند: افزایش سن ، ژنتیک، نژاد، جنسیت به دلایل اختلالات هورمونی و کمتر بودن میزان ذخیره کلسیم در خانم ها.

موارد قابل پیشگیری شامل تغذیه مناسب، مصرف کلسیم و ویتامین دی و پروتئین مناسب به خصوص در دوران کودکی، نوجوانی و بلوغ، تحرک و ورزش با اعمال وزن روی استخوان که می تواند باعث افزایش تراکم استخوان  شوند، کنار گذاشتن عادات غلط مانند مصرف دخانیات، نوشابه های الکلی و غیرالکلی و مصرف قهوه

عواملی دیگری که می تواند در بروز وکی استخوان نقش داشته باشند شامل بیمارهای گوارشی، کلیوی، اختلالات هورمونی، مصرف داروهای ضد تشنج، کورتون، بیماری های التهابی که همگی عاملی برای ایجاد پوکی استخوان هستند.

 

پاسخ

4 × چهار =